Moet ik GPTBot ook toelaten?

Dat is een aparte keuze. GPTBot haalt tekst op die OpenAI kan gebruiken om zijn modellen te trainen. OAI-SearchBot zorgt dat je in de zoekantwoorden van ChatGPT kunt verschijnen. Je kunt de een toelaten en de ander niet.

Hoe snel ziet ChatGPT een wijziging in mijn robots.txt?

Volgens OpenAI duurt het ongeveer 24 uur voordat zijn systemen een gewijzigde robots.txt oppikken.

Waarom noemt ChatGPT mijn concurrent wel en mij niet?

Meestal omdat je concurrent een pagina heeft die precies die vraag beantwoordt, of vaker elders wordt genoemd. Stel dezelfde vraag een paar keer: het lijstje wisselt, dus tel hoe vaak je erin staat in plaats van te kijken naar één antwoord.

Hoe kiest ChatGPT welke bedrijven het noemt?

Vraag ChatGPT om een goede letselschadeadvocaat in Utrecht en je krijgt drie of vier namen. Vraag het morgen nog eens en het zijn er misschien andere. Staat jouw kantoor er nooit tussen, dan is de vraag snel gesteld: hoe kiest dat ding eigenlijk?

Het antwoord begint met wat we niet weten. Daarna wordt het praktischer.

Eerst wat we niet weten

OpenAI vertelt weinig over hoe ChatGPT bronnen kiest. Op de help-pagina over zoeken staat dat ChatGPT soms samenwerkt met andere zoekmachines, en dat het je vraag dan herschrijft tot een of meer gerichte zoekopdrachten (bron 1). Welke zoekmachines dat zijn en hoe ChatGPT daarna kiest wie het noemt, staat er niet. Wie je iets anders vertelt, gokt.

Wat we wel weten, komt uit OpenAI’s eigen documentatie over zijn robots, uit wat Google publiceert over zijn AI-functies, en uit onderzoek van buitenaf. Samen geeft dat een redelijk beeld.

Wat het leerde en wat het opzoekt

ChatGPT haalt zijn kennis over bedrijven uit twee plekken.

Wat het model leerde tijdens de training. Daarvoor haalt OpenAI tekst van het web op met een robot die GPTBot heet (bron 2). Wat er toen over jou online stond, kan in het model zitten. Wat er sindsdien veranderde, niet.

Wat het live opzoekt. Als ChatGPT zoekt, gebruikt het OAI-SearchBot. Volgens OpenAI zorgt die robot ervoor dat sites in de zoekantwoorden van ChatGPT kunnen verschijnen. Een site die OAI-SearchBot blokkeert, wordt niet getoond in die antwoorden, hooguit als gewone link (bron 2).

Die twee staan los van elkaar. Je kunt OpenAI verbieden je tekst te gebruiken voor training en toch zichtbaar blijven in de zoekantwoorden. Andersom kan ook. Veel sites blokkeren ze per ongeluk allebei, bijvoorbeeld met een instelling bij hun hostingpartij die “AI-bots” tegenhoudt.

Wat er gebeurt als ChatGPT zoekt

Een vraag als “welke advocaat in Utrecht doet letselschade?” wordt niet één zoekopdracht. Het systeem maakt er een paar van, leest de pagina’s die terugkomen en kiest daaruit wat het citeert.

Google beschrijft voor zijn eigen AI-antwoorden hetzelfde principe. AI Overviews en AI Mode kunnen een vraag opsplitsen in meerdere zoekopdrachten over deelonderwerpen, om een bredere set pagina’s te vinden (bron 3). Google noemt dat “query fan-out”.

Hoe dat er voor die advocaat uitziet, kun je je voorstellen. Uit die ene vraag kunnen zoekopdrachten komen als “letselschadeadvocaat Utrecht”, “kosten letselschadeadvocaat” en “letselschade na een aanrijding wat te doen”. Welke het systeem precies maakt, laat het je niet zien. Je ziet alleen het antwoord, en de bronnen die het erbij zet. Wie op één van die deelvragen de beste pagina heeft, maakt kans om genoemd te worden, ook als zijn site op de hoofdvraag nergens staat.

Daaruit volgt iets wat je meteen kunt gebruiken. Een assistent die een vraag opknipt, zoekt naar pagina’s die één deelvraag goed beantwoorden. Een algemene pagina “Onze rechtsgebieden” wint het dan van niemand. Een pagina “Letselschade na een verkeersongeluk in Utrecht” wel.

Elke keer een ander lijstje

Rand Fishkin van SparkToro en Patrick O’Donnell van Gumshoe lieten ongeveer 600 vrijwilligers dezelfde vragen stellen aan ChatGPT, Claude en Google AI, bijna 3.000 keer in totaal. Bij ChatGPT en Google AI was de kans kleiner dan 1 op 100 dat twee antwoorden hetzelfde lijstje merken gaven. Hetzelfde lijstje in dezelfde volgorde kwam nog veel minder voor (bron 4).

De onderzoekers zeggen er zelf bij dat het geen wetenschappelijk getoetst onderzoek is. Maar de les is duidelijk genoeg. Er bestaat geen vaste “plek 1 in ChatGPT”. Wat wel iets zegt, is hoe vaak je genoemd wordt als je dezelfde vraag veel keer stelt. Daarover gaat onze gids over meten.

Waarom drie namen meer pijn doen dan tien links

In Google sta je op plek zeven en word je soms toch gevonden. Een AI-antwoord heeft geen plek zeven. Er staan drie of vier namen, en wie er niet tussen staat, bestaat voor die vraag even niet.

Dat zie je ook terug in hoe mensen klikken. Pew Research volgde in maart 2025 het surfgedrag van 900 Amerikanen. Stond er een AI-samenvatting boven de zoekresultaten, dan klikten ze in 8% van de bezoeken op een gewoon resultaat. Zonder samenvatting was dat 15%. Op een link in de samenvatting zelf klikte maar 1% (bron 7). Dat ging over Google, niet over ChatGPT, maar het patroon is hetzelfde: het antwoord staat al op het scherm, dus de klant hoeft minder vaak door te klikken. Genoemd worden in dat antwoord wordt dan belangrijker dan de plek eronder.

Vijf dingen die je vandaag kunt doen

1. Laat de zoekrobot van ChatGPT binnen

Open jouwsite.nl/robots.txt. Staat daar OAI-SearchBot met Disallow, of blokkeert een regel voor alle robots je hele site, dan kan ChatGPT je niet tonen in zijn zoekantwoorden. Zo laat je hem toe:

User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /

Kijk ook bij je hosting of CDN. Sommige partijen hebben een knop die AI-robots standaard tegenhoudt. Volgens OpenAI duurt het ongeveer een dag voordat een wijziging is verwerkt (bron 2).

2. Een pagina voor elke vraag van je klanten

Schrijf de vragen op die klanten je aan de telefoon stellen. Elke vraag die vaak terugkomt, verdient een eigen pagina met het antwoord bovenaan. Dat helpt in Google en in ChatGPT, omdat allebei op zoek zijn naar de pagina die een deelvraag het best beantwoordt.

3. Feiten die overal hetzelfde zijn

Je naam, adres, telefoonnummer, openingstijden, diensten en prijzen. Staan die op je site anders dan in je Google-bedrijfsprofiel of op een branchesite, dan moet een assistent kiezen welke klopt. Dan kiest hij soms een ander bedrijf, waarvan de gegevens wel kloppen.

4. Cijfers en bronnen

Onderzoekers van onder meer Princeton testten in 2023 manieren om vaker in AI-antwoorden te komen. Teksten aanpassen, onder meer met bronvermeldingen, citaten en cijfers, gaf in hun test tot 40% meer zichtbaarheid, met grote verschillen per onderwerp (bron 5). “Tot” betekent een maximum, geen gemiddelde. De richting is wel bruikbaar: een pagina met een concreet getal en een bron is makkelijker te citeren dan een pagina met “wij zijn de beste”.

5. Genoemd worden op andere plekken

Een assistent leest niet alleen jouw site. Een vermelding in een vakblad, een branchelijst of een lokaal nieuwsbericht maakt het waarschijnlijker dat je naam opduikt. Hoe zwaar elke bron weegt, maakt geen enkele aanbieder bekend.

Wat niet werkt

Er gaan trucs rond. Een paar die we tegenkomen.

Een aparte pagina “voor AI”. Google zegt in zijn eigen documentatie dat je geen nieuwe machineleesbare bestanden, AI-tekstbestanden of speciale opmaak nodig hebt om in zijn AI-antwoorden te verschijnen (bron 3). Een pagina die alleen voor robots is geschreven, leest ook voor mensen als een pagina voor robots.

Je plaatsnaam dertig keer herhalen. Een assistent die een pagina samenvat, zoekt een antwoord, geen woord dat vaak voorkomt. “Letselschade Utrecht letselschadeadvocaat Utrecht” geeft hem niets om te citeren.

Jezelf aanprijzen in lijstjes die je zelf schrijft. Een blog “De vijf beste advocaten van Utrecht” met jezelf op één. Mensen prikken daar doorheen, en of een assistent het doet, weet niemand zeker. Een vermelding die een ander over je schrijft, is meer waard dan tien die je over jezelf schrijft.

Wachten tot het vanzelf goedkomt. Wat ChatGPT tijdens de training over je leerde, verandert niet tot het volgende model. Wat het live opzoekt, verandert pas als er iets nieuws te vinden is. Niets doen betekent dat het lijstje blijft zoals het is.

Zo test je het zelf in tien minuten

Pak drie vragen die een nieuwe klant zou stellen. Voor een advocatenkantoor bijvoorbeeld “welke advocaat in Utrecht doet letselschade?”, “wat kost een letselschadeadvocaat?” en “moet ik een advocaat nemen na een aanrijding?”. Stel ze in ChatGPT, elke vraag in een nieuw gesprek, en doe dat drie keer. Schrijf op wie er genoemd wordt.

Na negen antwoorden weet je meer dan na één. Sta je er nooit in, kijk dan welke sites ChatGPT als bron noemt bij die antwoorden. Dat zijn de pagina’s waar je tegen concurreert, en vaak zie je meteen wat ze hebben dat jij niet hebt: een pagina over precies die vraag, een prijs, een uitleg in gewone taal.

800 miljoen gebruikers, volgens OpenAI zelf

Sam Altman zei in oktober 2025 dat ChatGPT 800 miljoen gebruikers per week had (bron 6). Dat is een cijfer van OpenAI zelf, niet onafhankelijk gemeten. Hoeveel van die mensen een advocaat, een sportschool of een juwelier zoeken, weet niemand. Dat ze het doen, zie je zodra je je eigen vakgebied een paar keer intikt.

Terug naar die advocaat in Utrecht

ChatGPT kiest niet uit sympathie. Het kiest uit wat het kan vinden en lezen. Een kantoor dat de zoekrobot toelaat, een pagina heeft over letselschade in Utrecht en overal dezelfde gegevens gebruikt, maakt meer kans om in dat lijstje te staan. Morgen, en de keer daarna.